Mức thuế suất cao nhất 35% trong biểu thuế thu nhập cá nhân tiếp tục là chủ đề gây tranh luận khi Bộ Tài chính hoàn thiện dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi). Dù cơ quan soạn thảo đã điều chỉnh giảm thuế ở một số bậc thấp, nhưng mức thuế suất cao nhất vẫn được giữ nguyên – trong khi ngưỡng chịu mức thuế này tại Việt Nam lại thấp hơn nhiều nước trong khu vực. Nhiều chuyên gia cho rằng cách thiết kế như hiện nay vừa thiếu cạnh tranh, vừa chưa phản ánh đúng khả năng đóng góp của người lao động có thu nhập cao.
Xem thêm: Phanh phui việc “bán nhầm” nhà ở xã hội cho người thân quan chức
Giữ 35% vì lo “giảm thuế cho người giàu”?
Bộ Tài chính vừa gửi lấy ý kiến các thành viên Chính phủ về dự thảo tiếp thu, giải trình Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Theo báo cáo giải trình, Bộ Tài chính khẳng định đã rà soát và điều chỉnh biểu thuế lũy tiến từng phần – loại thuế áp dụng cho thu nhập từ lương và tiền công. Trong lần điều chỉnh này, Bộ đề xuất giảm thuế suất ở bậc 2 từ 15% xuống 10%, và ở bậc 3 từ 25% xuống còn 20%. Cơ quan soạn thảo cho rằng cách làm này giúp giảm nghĩa vụ thuế cho tất cả người đang nộp thuế theo biểu hiện hành, đồng thời khắc phục tình trạng “nhảy bậc đột ngột”, giúp biểu thuế hợp lý hơn theo từng bước tăng thu nhập.
Tuy nhiên, tại bậc thuế cao nhất – 35% – Bộ Tài chính vẫn giữ nguyên. Lý giải cho điều này, Bộ cho biết mức thuế suất 35% là “phù hợp với mặt bằng quốc tế”, bởi nhiều nước ASEAN như Thái Lan, Indonesia, Philippines cũng đang áp dụng mức thuế suất tối đa 35%. Trung Quốc áp thuế cao nhất 45%, Nhật Bản và Hàn Quốc thậm chí lên đến 50-55%.
Bộ Tài chính cũng lưu ý rằng nếu giảm mức cao nhất từ 35% xuống 30%, chính sách có thể bị nhìn nhận như “giảm thuế cho người giàu”, gây tranh cãi trong bối cảnh yêu cầu đảm bảo nguồn thu ngân sách.
Xem thêm: Trước 15/12: Cập nhật ngay VNeID nếu không muốn phạt 10-20 triệu
Chuyên gia phản biện: Mức 35% không sai, nhưng ngưỡng áp dụng đang quá thấp
Bà Lê Thị Thủy – CEO Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn Bách Khoa – nhận định việc điều chỉnh ở các bậc thuế thấp là tín hiệu cho thấy Bộ Tài chính đã lắng nghe ý kiến dư luận. Tuy nhiên, bà cho rằng giữ nguyên mức 35% là điều “đáng tiếc”, vì mức thuế này từ lâu đã được nhiều chuyên gia đánh giá là quá cao so với thu nhập thực tế của người làm công ăn lương ở Việt Nam.
Tương tự, TS Nguyễn Ngọc Tú (ĐH Kinh doanh & Công nghệ Hà Nội), người từng nhiều lần góp ý, tiếp tục khẳng định mức thuế suất 35% là “không phù hợp với năng lực cạnh tranh trong khu vực”. Theo ông, vấn đề không chỉ nằm ở mức thuế suất 35% mà nằm ở ngưỡng thu nhập bắt đầu bị đánh thuế 35% đang quá thấp.
So sánh với khu vực:
-
Indonesia: Thu nhập phải trên 8 tỷ đồng/năm mới chịu thuế suất 35%
-
Philippines: Từ 4 tỷ đồng/năm
-
Thái Lan: Từ 2,6–3 tỷ đồng/năm
-
Tương đương 330–660 triệu đồng/tháng mới phải chịu mức thuế cao nhất
Trong khi đó, tại Việt Nam:
-
Chỉ cần thu nhập tính thuế trên 100 triệu/tháng (≈ 1,2 tỷ đồng/năm) đã bị áp thuế 35%.
TS Tú nhấn mạnh: “Khoảng cách này là quá lớn. Việt Nam đang áp mức thuế suất cao nhất vào nhóm thu nhập chỉ bằng 1/4 đến 1/6 so với các nước trong khu vực. Điều này tạo ra bất lợi lớn trong việc thu hút nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là chuyên gia nước ngoài.”
Ông Tú cũng đưa ví dụ Singapore – một trong những nước có chính sách thuế hấp dẫn nhất châu Á. Tại Singapore, mức thuế tối đa chỉ 24%, và chỉ áp dụng cho thu nhập trên 1 triệu SGD/năm, tương đương 20,5 tỷ đồng.
Xem thêm: Chuẩn bị ‘xóa sổ’ một loại giấy tờ quen thuộc: CSGT vừa đề xuất thay đổi lớn
Nên giữ 35% hay bỏ? Chuyên gia: Nếu giữ thì phải nâng ngưỡng lên… 300 triệu/tháng
Theo phân tích của TS Nguyễn Ngọc Tú, việc duy trì mức thuế suất cao nhất 35% không phải là vấn đề lớn, miễn là ngưỡng thu nhập chịu thuế phải tương xứng.
Ông nhắc lại rằng mức thu nhập áp dụng bậc cao nhất hiện nay (trên 80 triệu/tháng) đã tồn tại suốt 17 năm. Việc điều chỉnh lên 100 triệu/tháng là quá thấp so với mức tăng trưởng thu nhập trong xã hội và so với tiêu chuẩn thuế của các nước trong khu vực.
Ông Tú đề xuất:
Nếu không bỏ mức thuế 35% thì ngưỡng chịu thuế phải được nâng lên khoảng 300 triệu đồng/tháng.
Mức này sẽ giúp Việt Nam “tiệm cận thông lệ khu vực”, tránh biến người có thu nhập khá trở thành “người giàu trên giấy” và phải chịu thuế suất cao nhất.
Khoảng cách giữa các bậc thuế quá hẹp: Lương tăng chút đã… nhảy bậc
Ngoài mức thuế suất, khoảng cách giữa các bậc thuế cũng là vấn đề gây chú ý.
Theo dự thảo mới nhất:
-
Bậc 1: 0–10 triệu
-
Bậc 2: 10–20 triệu
-
Bậc 3: 20–30 triệu
-
Bậc 4: 30–40 triệu
-
Bậc 5: trên 40 triệu (với các mức thuế tương ứng)
Khoảng cách đều nhau 10 triệu đồng được các chuyên gia đánh giá là quá hẹp, khiến người làm công ăn lương rất dễ “nhảy bậc”, dẫn đến số thuế phải nộp tăng nhanh dù mức tăng thu nhập không đáng kể.
Đề xuất giãn rộng mạnh khoảng cách giữa các bậc thuế
Bà Lê Thị Thủy cho rằng khoảng cách giữa các bậc thuế cần được giãn rộng để đảm bảo sự công bằng cho người lao động và tránh tình trạng thu nhập tăng nhưng phần thuế tăng nhanh hơn.
Bà đề xuất:
-
Bậc 1: dưới 10 triệu/tháng
-
Bậc 2: 10–40 triệu/tháng
-
Bậc 3: 40–80 triệu/tháng
TS Nguyễn Ngọc Tú cũng đồng quan điểm, cho rằng ba bậc thuế đầu tiên hiện nay đang rơi vào nhóm đông đảo người có thu nhập trung bình. Tuy nhiên biểu thuế lại tăng khá mạnh ở từng bậc (mỗi lần tăng 10%), khiến người lao động cảm thấy “không thở nổi”.
Ông Tú đề xuất cách chia lại bậc hợp lý hơn:
-
Bậc 1: dưới 20 triệu
-
Bậc 2: 20–70 triệu
-
Bậc 3: 70–120 triệu
-
Bậc 4: 120–180 triệu
-
Bậc 5: trên 180 triệu/tháng
Việc thiết kế như vậy sẽ giảm áp lực “nhảy bậc”, đảm bảo tính công bằng khi thu nhập tăng, đồng thời thể hiện tinh thần “khoan sức dân”.
Ông Tú phân tích thêm: Nếu thu nhập giữa các bậc quá sát nhau, chỉ cần tăng vài triệu đồng là người lao động phải nộp thuế cao hơn nhiều. Điều này tạo tâm lý nặng nề, thậm chí ảnh hưởng đến động lực tăng thu nhập của người lao động.
Kết luận: Thuế TNCN cần thay đổi để phù hợp bối cảnh mới
Các chuyên gia thống nhất rằng thuế thu nhập cá nhân không chỉ là công cụ thu ngân sách mà còn là một phần của chính sách kinh tế – xã hội. Thuế phải tạo động lực làm việc, thu hút nhân tài, và phản ánh đúng năng lực tài chính của người nộp thuế.
Do đó:
-
Thuế suất 35% không phải vấn đề lớn nếu ngưỡng áp dụng đủ cao.
-
Ngưỡng 100 triệu/tháng hiện nay bị đánh giá là quá thấp, cần nâng mạnh lên, thậm chí tới 300 triệu.
-
Khoảng cách giữa các bậc nên giãn rộng để giảm áp lực nhảy bậc.
Dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) vì vậy vẫn cần tiếp tục được thảo luận để cân bằng giữa nguồn thu ngân sách và khả năng đóng góp thực tế của người lao động trong bối cảnh thu nhập, chi phí sống và mặt bằng khu vực đã thay đổi mạnh trong nhiều năm qua.
Theo: https://vietnamnet.vn/nguong-100-trieu-thang-chiu-thue-35-la-khong-tuong-xung-can-nang-len-300-trieu-2468346.html
© 2026 chuyenthienha.com
Nội dung thuộc bản quyền website. Vui lòng ghi rõ nguồn khi sao chép.
