Bà bị chính ᴄᴏɴ ᴛʀᴀɪ ʀᴜồɴɢ ʙỏ ᴠì ᴅáᴍ ɢɪữ ʟạɪ đồɴɢ ʟươɴɢ ʜưᴜ của mình

Đêm rằm tháng bảy trở thành ký ức cay đắng với người mẹ già. Bà bị chính con trai ruồng bỏ vì dám giữ lại đồng lương hưu của mình

Tiếng loa phường ngoài phố bắt đầu phát bản nhạc Vu Lan trầm buồn, những giai điệu ai oán như khứa vào lòng người nghe một nỗi niềm xót xa về tình mẫu tử. Thế nhưng, bên trong phòng khách sang trọng của nhà Hùng, bầu không khí lại đặc quánh mùi thuốc súng, căng thẳng đến mức một tiếng kim rơi cũng có thể gây nổ. Trên mâm cúng rằm tháng Bảy, con gà luộc vàng ươm còn chưa kịp nguội, làn khói hương trầm nghi ngút bay lên nhưng không làm dịu đi được những ánh mắt hằn học đang hướng về phía người mẹ già.

Hùng ngồi chễm chệ trên chiếc ghế gỗ trạm trổ cầu kỳ, gương mặt đỏ gay vì giận dữ, bàn tay hộ pháp đập mạnh đôi đũa xuống bàn khiến bát đĩa nảy lên lách cách. “Mẹ định mang cái sổ hưu đó xuống huyệt hay sao mà cứ khư khư như giữ vàng thế? Hay mẹ định đợi đến lúc nằm xuống rồi mới đưa cho tôi để tôi đi xin thiên hạ cho mẹ một góc đất?” – Tiếng quát của anh ta vang lên, át cả tiếng nhạc sầu thảm ngoài kia, lạnh lẽo và tàn nhẫn vô cùng.

Bà Sen ngồi co ro ở góc bàn, đôi bàn tay gầy guộc đầy những vết đồi mồi đan chặt vào nhau, run rẩy không ngừng như chiếc lá trước cơn bão dữ. Đôi mắt bà mờ đục, nhìn đứa con trai duy nhất mà bà đã dành cả đời để chăm bẵm với một sự bàng hoàng đau đớn. “Tiền đó… mẹ để dành lúc ốm đau nửa đêm gà gáy, với lại còn để lo giỗ quẩy cho bố anh sau này cho chu tất. Anh chị làm ăn lớn, xe đưa ngựa đón, thiếu gì vài đồng bạc lẻ của bà già gần đất xa trời này?” – Giọng bà nghẹn lại, đứt quãng như sợi dây đàn đã mòn cũ.

Cúc – vợ Hùng – đang nhẩn nha gắp miếng gan gà cho vào miệng, nhai một cách chậm rãi như để thưởng thức sự đau khổ của mẹ chồng, rồi khẽ nhếch mép cười khẩy. Thị thong thả buông đôi đũa, lấy khăn giấy lau khóe môi đỏ chót rồi cất giọng mỉa mai sắc lẹm…

“Ôi dào, mẹ nói nghe như chúng con là lũ cướp ngày, là phường bất hiếu ấy nhỉ? Mẹ nhìn lại xem, ở cái xóm này có bà già nào sướng như mẹ không? Cơm bưng nước rót tận miệng, máy lạnh chạy phà phà cả ngày, áo quần toàn lụa là là lượt do tay con giặt giũ.”

Thị tiến lại gần bà Sen, ánh mắt đầy sự dò xét và ghẻ lạnh như nhìn một kẻ xa lạ đang ăn bám trong nhà mình. “Mẹ giữ tiền để ‘giỗ bố’ hay thực chất là để lén tuồn cho cô Út dưới quê? Nhà cô Lan nghèo rớt mồng tơi, chồng thì nát rượu, nhưng mẹ cũng đừng có lấy máu thịt của vợ chồng con ra mà đi làm từ thiện kiểu đó chứ. Người ta nhìn vào lại bảo nhà này có ‘phúc’ quá, nuôi mẹ chồng để mẹ chồng đem tiền đi bao bọc đứa con gái ‘vô tích sự’, chỉ biết báo đời báo đoạn.”

Bà Sen nghe đến đây thì uất ức không chịu nổi, nước mắt lã chã rơi trên gò má nhăn nheo, giọng bà run lên vì xúc động: “Tôi… tôi không có… Tôi chưa bao giờ lấy tiền của anh chị đưa cho nó cả…” Lời biện minh yếu ớt ấy chưa kịp kết thúc đã bị một tiếng gầm khác dập tắt hoàn toàn, một tiếng gầm đầy sự uy quyền và ích kỷ của kẻ tự cho mình là chủ nhân của gia đình.

“Thôi thôi! Đừng có diễn cái trò nước mắt cá sấu ấy nữa!” – Hùng gầm lên, cắt ngang lời mẹ một cách thô bạo, khuôn mặt anh ta biến dạng vì sự tham lam đã che mờ lý trí. “Mẹ ở nhà này, ăn cơm nhà này, thì cái sổ hưu đó phải để vợ chồng tôi quản lý cho ‘tiện’. Mẹ già rồi, đầu óc lú lẫn, để tiền trong túi chỉ tổ cho thiên hạ nó lừa lọc mất trắng. Hay mẹ nghĩ tôi không đủ tư cách giữ tiền của mẹ? Nên nhớ, cái nhà ba tầng này cũng là mồ hôi nước mắt của tôi, không có chỗ cho những kẻ ‘ăn cơm nhà này thờ ma nhà khác’, lòng dạ lúc nào cũng hướng về đứa con gái hư hỏng kia!”

Đúng lúc đó, Hùng vô tình lục thấy trong túi áo cũ của bà Sen một mảnh giấy biên nhận gửi tiền vừa mới thực hiện sáng nay, người nhận không ai khác chính là Lan. Cơn điên cuồng bùng nổ, Hùng vơ lấy chiếc túi nilon đựng vài bộ quần áo cũ kỹ của bà cụ vốn đã được Cúc âm thầm soạn sẵn từ chiều như một âm mưu định trước. Anh ta không nói không rằng, lôi tay bà mẹ già xềnh xệch ra cửa giữa cơn mưa ngâu rả rích của tháng Bảy âm lịch, cái lạnh của nước mưa cũng không lạnh bằng lòng người.

“Mẹ thích thương nó hơn chứ gì? Được, tối nay rằm, tôi cho mẹ về đó mà hưởng cái ‘hiếu thảo’ bằng mồm của nó cho thỏa lòng mong mỏi!” – Hùng rít lên qua kẽ răng, mặc cho bà Sen van nài, loạng choạng bước đi trong đau đớn. “Để xem bát cháo loãng nhà nó có làm mẹ ấm bụng bằng cơm cá nhà này không, hay lúc đó lại bò về đây quỳ lạy van xin tôi mở cửa! Từ nay mẹ cứ ở đó mà làm thánh nhân, đừng có vác mặt về cái nhà ‘vô phúc’ này thêm một lần nào nữa!”

Hùng rồ ga con xe tay ga đắt tiền, chở theo bà mẹ già đang chết lặng cả về thể xác lẫn tâm hồn, lao vun vút qua những con phố lấp loáng ánh đèn xe. Anh ta dừng lại trước con ngõ nhỏ lụp xụp, nơi căn nhà cấp bốn của Lan đang le lói ánh đèn dầu leo lét. Không một chút thương xót, Hùng quẳng mạnh cái túi quần áo vào sân gạch rêu phong rồi lạnh lùng nói: “Của mẹ đây, giữ lấy mà làm vốn với đứa con gái vàng ngọc của mẹ!” Sau đó, anh ta quay xe, để lại làn khói khét lẹt và hình bóng người mẹ đổ gục giữa màn đêm lạnh lẽo.

Sau đêm mưa định mệnh ấy, bà Sen đổ bệnh nặng, những cơn sốt cao hành hạ thân xác héo hon khiến bà lúc tỉnh lúc mê. Lan, trong hoàn cảnh vừa phải chăm con mọn vừa lo cơm áo gạo tiền cho gia đình nhỏ, nay lại gánh thêm trọng trách chăm sóc người mẹ già đau yếu trong căn nhà cấp bốn ẩm thấp. Thế nhưng, trong sự khốn khó ấy, lạ thay bà Sen không hề buồn bã hay oán hận như mọi người vẫn tưởng; trái lại, trong ánh mắt bà bắt đầu nhen nhóm một sự thanh thản kỳ lạ khi được sống giữa tình yêu thương chân thành, dù chỉ là bát cháo trắng loãng với muối vừng.

Trong khi đó, ở căn nhà ba tầng sang trọng ngoài phố, vợ chồng Hùng và Cúc bắt đầu nếm trải những vị đắng đầu tiên của “quả báo” mà họ không bao giờ ngờ tới. Cúc vốn là kẻ lười biếng, chỉ thích ăn diện và hưởng thụ, mọi việc nội trợ từ quét dọn, nấu nướng đến giặt giũ từ trước đến nay đều do một tay bà Sen âm thầm làm hết từ tờ mờ sáng đến tối mịt. Nay bà đi rồi, căn nhà nhanh chóng trở nên bừa bộn, rác thải chất đống, bếp núc lạnh ngắt và mùi ẩm mốc bắt đầu bốc lên từ những tấm thảm đắt tiền không người lau chùi.

Sự cáu gắt bắt đầu nảy sinh giữa hai vợ chồng khi cơm hàng cháo chợ không còn đáp ứng được khẩu vị, và quan trọng hơn là áp lực kinh tế bắt đầu đè nặng. Đỉnh điểm của bi kịch là khi Cúc, vì tham vọng muốn giàu nhanh để bằng bạn bằng bè, đã lén lút mang toàn bộ số tiền tiết kiệm của hai vợ chồng đi đầu tư vào những phi vụ góp vốn lừa đảo núp bóng công nghệ. Chỉ trong vòng chưa đầy một tuần, số tiền tích cóp bao năm bay theo mây khói, kẻ chủ mưu biến mất, để lại cho vợ chồng Hùng một khoản nợ khổng lồ mà họ đã đứng ra bảo lãnh cho người khác.

Trong cơn túng quẫn tột cùng, khi ngân hàng bắt đầu gửi thông báo xiết nợ, Hùng chợt nhớ đến cái “kho báu” mà anh ta hằng ao ước: cái sổ hưu của mẹ. Anh ta đinh ninh rằng với mười lăm năm làm cán bộ, bà Sen chắc chắn phải có một khoản tiền tích lũy khổng lồ mà bà chưa bao giờ tiết lộ. Hùng bàn với vợ, dẹp bỏ cái tôi kiêu ngạo sang một bên để xuống nhà Lan, thực hiện một màn kịch “xin lỗi” nhằm đón bà về, nhưng mục đích tối thượng vẫn là chiếm đoạt số tiền hưu kia để trả nợ.

Một buổi chiều u ám, Hùng và Cúc xuất hiện tại nhà Lan với vẻ mặt hối lỗi giả tạo đến phát lợm, tay xách nách mang vài hộp sữa rẻ tiền làm quà. Hùng bước vào nhà, cố nặn ra một giọng nói truyền cảm, chứa chan tình cảm giả dối: “Mẹ ơi, con biết con sai rồi, hôm ấy con nóng nảy quá nên mới làm điều dại dột. Mẹ về với chúng con đi, nhà cửa không có mẹ trông nom như rắn mất đầu, con ăn không ngon ngủ không yên vì hối hận. Cô Lan vất vả thế này, mẹ ở lại đây chỉ làm khổ thêm em nó thôi, làm sao cô ấy lo cho mẹ được như chúng con?”

Lan, người em gái vốn hiền lành cam chịu, nay đứng chặn ngay trước cửa buồng nơi mẹ đang nằm, đôi mắt cô rực lên sự cương quyết và khinh bỉ tột độ. Cô nhìn anh trai mình như nhìn một sinh vật lạ lẫm, giọng nói đanh thép vang lên: “Anh về đi! Lúc anh bỏ mẹ giữa đêm mưa gió, anh có nghĩ mẹ là đầu hay là chân không? Hay lúc đó mẹ chỉ là một cái gánh nặng mà anh muốn tống khứ cho rảnh nợ? Bây giờ anh hết tiền, nợ nần chồng chất, anh mới nhớ ra mẹ còn một cái sổ hưu để anh rút nốt những giọt máu cuối cùng sao?”

Cúc đứng bên cạnh bĩu môi, sự tráo trở hiện rõ trên gương mặt trát đầy phấn son nay đã bắt đầu nhạt nhòa: “Cô nói cho hay vào, đừng có tỏ vẻ đạo đức giả ở đây. Nhà cô nghèo rớt mồng tơi, tường dột mái xiêu, cho mẹ ăn rau muống luộc qua ngày mà cũng đòi nói chuyện hiếu nghĩa à? Mẹ về với chúng tôi ít ra còn có miếng thịt vào mồm, có máy lạnh mà nằm, và quan trọng nhất là có cái sổ hưu để sau này chúng tôi còn lo hậu sự cho ra hồn, cho thiên hạ khỏi cười chê, chứ ở đây thì chỉ có ra bãi tha ma thôi!”

Bà Sen từ trong buồng bước ra, bước chân bà dù vẫn còn chậm chạp nhưng tấm lưng đã thẳng hơn bao giờ hết, không còn vẻ khúm núm sợ sệt con trai. Trên tay bà cầm một phong thư cũ kỹ đã ố vàng, những mép giấy đã sờn rách vì được mở ra mở vào nhiều lần. Bà nhìn Hùng và Cúc bằng ánh mắt bình thản đến lạ lùng, một ánh mắt không còn chứa đựng nỗi đau mà chỉ còn sự thất vọng cùng cực – loại cảm xúc khiến con người ta trở nên vô cảm với những kẻ từng là máu thịt.

“Các anh chị muốn cái sổ hưu này đúng không? Muốn cái khoản tiền mà anh chị nghĩ là tôi đang giấu giếm để hưởng thụ một mình đúng không?” – Bà Sen cất giọng, chậm rãi và rõ ràng từng chữ. “Đây, lấy đi! Tôi đưa cả cho các người đấy. Nhưng trước khi cầm lấy nó, hãy dùng chút lương tâm còn sót lại mà đọc cho kỹ những tờ giấy này. Đọc để xem cái sự sang trọng, cái nhà ba tầng và cái vẻ hào nhoáng của các người được xây dựng trên cái gì!”

Hùng và Cúc cuống cuồng giật lấy phong thư, đôi mắt họ lóe lên tia hy vọng tham lam, đôi tay run rẩy mở những tờ giấy bên trong. Thế nhưng, nụ cười trên môi họ nhanh chóng đông cứng lại, thay vào đó là sự tái mét và bàng hoàng. Đó không phải là một sổ tiết kiệm tiền tỷ như họ hằng mơ ước. Đó là hàng loạt biên lai chuyển tiền từ thiện cho các quỹ trẻ em khuyết tật suốt mười năm qua, và đau đớn hơn, là những giấy tờ nợ cũ mang tên Hùng từ mười năm trước, cái thời anh ta mới khởi nghiệp và thất bại thảm hại, suýt nữa phải vào tù vì nợ nần không lối thoát.

Bà Sen tiếp tục, giọng bà đanh lại như thép nguội: “Số tiền hưu mười năm qua, tôi không giữ lấy một đồng nào cho riêng mình cả. Tôi đã dùng nó để âm thầm trả nợ cho anh, để anh không phải mang tiếng là kẻ lừa đảo, để anh có vốn liếng mà làm lại cuộc đời. Tôi đã nhịn ăn nhịn mặc, mặc những bộ quần áo cũ nát mà chị Cúc đây hắt hủi, chỉ để mỗi tháng dành dụm từng chút một lo cho gia đình anh. Ngay cả cái khoản tiền tôi gửi cho Lan, cũng là tiền tôi đi làm giúp việc thêm cho nhà người ta mà có, chứ không phải rút từ cái sổ hưu đã cạn kiệt này.”

Bà Sen nhìn thẳng vào đôi mắt đang láo liên của con trai, giọng bà chứa đựng một sự dứt khoát đến đau lòng: “Mười năm qua, tôi trả nợ cho anh, tôi mua thuốc cho cháu, tôi đóng tiền điện nước cho cái nhà ba tầng ấy bằng chính mồ hôi nước mắt của tôi mà anh chị cứ ngỡ đó là tiền của thiên hạ ban cho. Giờ thì tôi thực sự trắng tay rồi, cái sổ hưu này giờ chỉ còn là một tờ giấy lộn với số dư tối thiểu. Vậy tôi hỏi thật lòng, bây giờ tôi không còn một xu dính túi, anh chị còn muốn đón tôi về để ‘phụng dưỡng’ nữa không?”

Hùng và Cúc đứng chết lặng giữa gian nhà nhỏ, bản chất tham lam và tráo trở của họ bị lột trần giữa thanh thiên bạch nhật, không còn lớp vỏ bọc nào có thể che đậy được nữa. Hùng nhìn những tờ biên lai nợ cũ – những bằng chứng về sự hy sinh thầm lặng của mẹ mà anh ta chưa từng hay biết – rồi lại nhìn vào vẻ mặt khinh bỉ của em gái và sự im lặng đáng sợ của mẹ. Anh ta không thể nói thêm được một lời nào, đôi môi rung lên bần bật nhưng không thốt ra được tiếng “xin lỗi” nào cho ra hồn.

Hùng lầm lũi quay lưng đi, bước chân nặng nề như đeo đá, đi trong sự khinh bỉ của những người hàng xóm xóm ngõ đã đứng chứng kiến từ đầu đến cuối. Cúc cũng không còn vẻ đanh đá thường ngày, thị cúi gầm mặt, vội vã chạy theo chồng như một kẻ trộm bị bắt quả tang. Họ trở về căn biệt thự ba tầng sang trọng nhưng trống rỗng, nơi giờ đây chỉ còn lại sự lạnh lẽo của gạch đá và những trận cãi vã không hồi kết khi họ đổ lỗi cho nhau về sự lụn bại của gia đình. Tình mẫu tử đã bị họ đem bán rẻ cho lòng tham, và giờ đây, cái giá phải trả là sự cô độc vĩnh viễn.

Bà Sen dứt khoát ở lại với vợ chồng Lan, dù cuộc sống phía trước chắc chắn còn nhiều khó khăn, nhưng bà cảm thấy trái tim mình như được hồi sinh. Trong căn nhà nhỏ ấy, mỗi bữa cơm chỉ có bát cháo, bát rau hái ngoài vườn, nhưng nó ngọt ngào hơn bất cứ sơn hào hải vị nào bà từng ăn ở nhà Hùng. Tâm hồn bà thanh thản, không còn phải sống trong sự lo âu, rình rập và những lời nhục mạ của con dâu. Bà nhận ra rằng, của cải vật chất có thể mất đi, nhưng tình người và sự chân thành mới là thứ tồn tại mãi mãi.

Đêm rằm tháng Tám sau đó, trăng tròn vành vạnh treo lơ lửng trên bầu trời xanh thẳm, tỏa ánh sáng bạc xuống nhân gian như để sưởi ấm những mảnh đời lương thiện. Trong căn nhà nhỏ của Lan tràn ngập tiếng cười giòn giã của trẻ thơ và mùi thơm nồng nàn của chiếc bánh trung thu giản dị mà Lan tự tay làm cho mẹ. Bà Sen ngồi giữa sân, ngắm trăng tròn, lòng bà chưa bao giờ bình yên đến thế. Còn ở căn biệt thự xa hoa kia, chỉ còn lại sự trống rỗng, lạnh lẽo, nơi hai kẻ tham lam vẫn đang mải mê xâu xé nhau giữa đống đổ nát của một gia đình không tình thương.

Bà Sen mỉm cười, một nụ cười thật sự xuất phát từ tận đáy lòng, bởi bà biết mình đã tìm lại được nhà, một ngôi nhà thực sự được xây dựng bằng tình thương chứ không phải bằng những tờ giấy bạc vô tri. Cuộc đời bà từ nay sẽ chỉ còn những ngày tháng êm đềm bên những người thực sự trân trọng mình, một kết thúc có hậu cho một hành trình dài đầy nước mắt và hy sinh. Gieo nhân nào thì gặt quả nấy, quy luật của cuộc đời chưa bao giờ sai lệch đối với những kẻ dám đem tình thân ra làm bàn cân lợi ích.