Theo các nguồn rò rỉ từ trong nước được truyền ra ngoài thông qua nhiều kênh truyền thông chính trị người Hoa ở hải ngoại, một loạt nhân vật kỳ cựu như Hồ Cẩm Đào, Tống Bình, Ôn Gia Bảo, Chu Dung Cơ, Lý Thụy Hoàn, thậm chí cả Tăng Khánh Hồng, đã lần lượt bày tỏ quan điểm không hài lòng, thậm chí phản đối cách mà Tập Cận Bình sử dụng quyền lực để “xử lý” hai tướng lĩnh cấp cao nhất còn sót lại trong hệ thống chỉ huy tác chiến thực tế của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Nếu chuỗi “ngã ngựa” của các tướng lĩnh cao cấp trong quân đội Trung Quốc thời gian qua mới chỉ khiến dư luận quốc tế nghi ngờ về một cuộc thanh trừng quyền lực, thì những thông tin mới nhất rò rỉ từ nội bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc ra hải ngoại đang đẩy câu chuyện sang một cấp độ khác nguy hiểm hơn nhiều: dấu hiệu của một cuộc rạn nứt mang tính nội chiến chính trị ngay trong tầng lớp lãnh đạo cao nhất. Lần này, không chỉ là chuyện bắt tướng, điều tra tham nhũng hay ra đi bất thường, mà là sự xuất hiện trở lại của các “lão thành cách mạng”, những người từng được xem là đã rút lui khỏi vũ đài quyền lực với các ý kiến trực tiếp nhắm vào cách Tập Cận Bình xử lý vụ Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập.
Theo nguồn tin này, việc bắt giữ Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hựu Hiệp và Ủy viên Quân ủy kiêm Tổng Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp Lưu Chấn Lập được tiến hành trực tiếp dưới danh nghĩa “Trung ương Đảng”, nhưng trên thực tế lại do Văn phòng Trung ương, cơ quan hiện nằm trong tay Thái Kỳ, người thân tín bậc nhất của Tập Cận Bình trực tiếp điều phối. Chính chi tiết này đã khiến làn sóng phản ứng trong nội bộ không chỉ dừng ở mức “quan ngại”, mà nhanh chóng chuyển thành tranh cãi gay gắt.
Đáng chú ý, Văn phòng Trung ương không lập tức ban hành thông báo nội bộ. Phải đến ngày thứ ba sau khi Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập bị khống chế, một văn bản ngắn gọn mới được gửi đi cho các ủy viên Bộ Chính trị, cán bộ cấp phó quốc gia và các lãnh đạo đảng nhà nước đã nghỉ hưu. Nội dung thông báo được cho là chỉ xoay quanh hai điểm then chốt: cáo buộc Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập “chà đạp chế độ trách nhiệm của Chủ tịch Quân ủy Trung ương”, và khẳng định cá nhân hai người cùng gia đình có liên quan đến các vụ tham nhũng quy mô lớn.
Trong cơ chế vận hành quen thuộc của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đây là tầng thông báo nhạy cảm nhất. Khi văn bản được gửi đến các lão thành cấp quốc gia đã nghỉ hưu, Văn phòng Trung ương không chỉ “thông báo cho biết”, mà còn có trách nhiệm thu thập phản hồi, ý kiến và kiến nghị của họ để tổng hợp, xử lý thống nhất. Nói cách khác, đây là bước thăm dò phản ứng của “di sản quyền lực”, những người tuy không còn nắm chức vụ, nhưng vẫn có ảnh hưởng biểu tượng và chính trị rất lớn.
Và chính ở bước này, những rạn nứt vốn âm ỉ đã lộ diện.
Theo nội dung được cho là phản hồi của Hồ Cẩm Đào, cựu Tổng Bí thư không giấu được sự chấn động. Trong bức thư được cho là viết vào ban đêm, ông nói rõ rằng việc nhận được tài liệu liên quan đến xử lý Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập khiến ông “rất lấy làm chấn động”. Hồ Cẩm Đào nhấn mạnh rằng cả hai đều là những tướng lĩnh hiếm hoi của quân đội Trung Quốc từng có kinh nghiệm tác chiến trong hệ thống chỉ huy thực tế, chứ không chỉ là những sĩ quan đi lên từ chính trị hay hậu cần. Theo ông, cho dù họ có vấn đề gì, cũng không nên điều động lực lượng cảnh vệ để áp dụng biện pháp cưỡng chế, mà phải xử lý theo đúng quy trình tổ chức. Đáng chú ý hơn, Hồ Cẩm Đào nhắc lại tiền lệ xử lý các vụ Trần Lương Vũ và Bạc Hy Lai, khi Trung ương đều thông qua thảo luận và biểu quyết tại Bộ Chính trị trước, sau đó mới giao cho Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương xử lý theo quy trình. Ông kết thúc bằng lời kêu gọi lấy đại cục hòa hợp và ổn định làm trọng, đồng thời cảnh báo rằng “không thể tiếp tục gây xáo trộn nữa”. Trong ngôn ngữ chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đây không phải là lời khuyên mềm mỏng, mà là một lời nhắc nhở nghiêm khắc: quân đội là trụ cột sống còn, động vào đó bằng biện pháp thô bạo có thể dẫn tới hậu quả không thể kiểm soát.
Tống Bình, một trong những “lão tổ tông” của hệ thống tổ chức Đảng, được cho là còn đi xa hơn khi trực diện chỉ trích cách làm của Tập Cận Bình. Trong phản hồi đề ngày 28 tháng 1, ông nhấn mạnh rằng khi đối mặt với những vấn đề lớn, Trung ương phải tuyệt đối coi trọng quy trình tổ chức. Theo Tống Bình, việc không tuân thủ quy trình và quy tắc trong Đảng sẽ dẫn đến sai lầm nghiêm trọng, thậm chí là sai lầm mang tính lịch sử. Ông chỉ rõ rằng Trung ương không thể trực tiếp tuyên bố lãnh đạo cấp Trung ương có tội rồi điều động lực lượng quân cảnh để bắt giữ, bởi những việc có thể giải quyết bằng sinh hoạt tổ chức thì không nên biến thành đấu tranh công khai.
Tống Bình còn viện dẫn tiền lệ thời Đặng Tiểu Bình, khi xảy ra bất đồng đường lối với Hoa Quốc Phong và Hồ Diệu Bang, đều được giải quyết thông qua sinh hoạt dân chủ trong Đảng và xử lý nội bộ Bộ Chính trị, nhờ đó tránh được biến động chính trị lớn. Việc ông nhắc lại thời Đặng không phải ngẫu nhiên, mà là một thông điệp ngầm: Tập Cận Bình đang đi ngược lại “đường ray an toàn” mà Đặng Tiểu Bình từng cố tình đặt ra sau thời kỳ hỗn loạn của Mao Trạch Đông.
Ôn Gia Bảo, theo các nguồn tin, bày tỏ tâm trạng “rất nặng nề”. Ông cho rằng không ai mong việc giải quyết vấn đề cấp cao trong quân đội lại diễn ra theo cách hiện nay, bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia và ổn định xã hội. Ôn Gia Bảo được cho là đã đề nghị Tập Cận Bình cùng các đồng chí Bộ Chính trị thỏa hiệp để xử lý hậu quả, tránh để sự việc gây ra chấn động lớn hơn. Trong bối cảnh lời kêu gọi “thỏa hiệp” xuất hiện, điều đó cho thấy ông nhận thức rất rõ nguy cơ chia rẽ nội bộ đang vượt khỏi tầm kiểm soát.
Chu Dung Cơ, người luôn được biết đến với phong cách thẳng thắn hiếm có trong giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc, lại tập trung vào một hướng khác nhưng không kém phần nhạy cảm: kinh tế và chiến tranh. Theo phản hồi được cho là của ông, trong Đảng tồn tại ý kiến và bất đồng là chuyện bình thường, không nên nâng cấp thành đấu tranh chính trị. Ông khuyên Tập Cận Bình nên dồn tâm sức vào kinh tế thay vì chuẩn bị chiến tranh, đồng thời nhắc lại những bài học lịch sử từ Hán Vũ Đế đến Putin, rằng chiến tranh không bao giờ mang lại kết cục tốt đẹp như những người khởi xướng tưởng tượng. Đây là lời cảnh báo trực tiếp nhắm vào xu hướng quân sự hóa và đối đầu ngày càng rõ rệt trong đường lối của Tập.
Lý Thụy Hoàn, một nhân vật nổi tiếng với tư duy “tập thể lãnh đạo”, được cho là đã đánh thẳng vào cốt lõi vấn đề quân quyền. Ông nhấn mạnh rằng trong Quân ủy phải thực hiện dân chủ tập trung. Khi có chiến tranh, một người làm Tổng chỉ huy là điều cần thiết, nhưng bên cạnh luôn phải có tham mưu và chính ủy để kiềm chế và cân bằng. Theo Lý Thụy Hoàn, trong thời bình mà quá nhấn mạnh chế độ thủ trưởng phụ trách, tức là tập trung quyền lực tuyệt đối vào một người, rất dễ dẫn đến sai lầm lớn. Khi sai lầm xảy ra, không ai dám đứng ra can gián, và điều đó không có lợi cho bất kỳ ai. Ông cũng cảnh báo rằng chống tham nhũng không thể do Trung ương trực tiếp đứng ra làm, bởi như vậy rất dễ biến thành “chỉ chống tham nhũng của người khác, không chống tham nhũng của người mình”.
Đáng chú ý nhất là cái tên Tăng Khánh Hồng. Theo các nguồn tin, Tăng cho rằng Tập Cận Bình trong sự việc này đã hành động quá gấp gáp. Với một đại sự liên quan trực tiếp đến quân đội và Quân ủy Trung ương, nếu trao đổi trước với các đồng chí lão thành, hoàn toàn có thể đạt được một giải pháp thỏa hiệp hơn, tránh đẩy mâu thuẫn lên mức đối đầu. Tăng Khánh Hồng được cho là đã nhấn mạnh rằng đoàn kết là then chốt, ổn định trong Đảng và trong quân đội là “đạo lý cứng”, không thể xem nhẹ.
Khi ghép tất cả những phản hồi này lại với nhau, một bức tranh đáng lo ngại hiện ra. Đây không còn là những lời góp ý mang tính hình thức của các cựu lãnh đạo đã nghỉ hưu, mà là sự hội tụ hiếm hoi của nhiều tiếng nói quyền lực, cùng chung một điểm: lo ngại rằng Tập Cận Bình đang phá vỡ các quy tắc bất thành văn vốn duy trì sự cân bằng mong manh trong thượng tầng Đảng Cộng sản Trung Quốc suốt nhiều thập kỷ. Việc trực tiếp ra tay với các tướng lĩnh cao cấp nhất, sử dụng lực lượng cưỡng chế và áp đặt kết luận trước khi có biểu quyết tập thể, bị xem là một bước đi nguy hiểm, có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền trong quân đội và hệ thống chính trị.
Trong bối cảnh trước đó đã liên tiếp xuất hiện các tin đồn về nhiều sự ra đi bất thường, tự kết liễu hoặc đột tử của nhiều tướng lĩnh và quan chức cấp cao, việc các lão thành đồng loạt lên tiếng càng làm dày thêm bầu không khí nghi kỵ. Dư luận hải ngoại bắt đầu đặt câu hỏi: phải chăng những gì đang diễn ra không đơn thuần là “chống tham nhũng” hay “chỉnh đốn quân đội”, mà là một cuộc tái phân phối quyền lực mang tính sống còn, trong đó bất kỳ ai bị xem là mối đe dọa đều có thể bị loại bỏ, bất chấp tiền lệ và quy trình?
Nếu đúng như những gì các nguồn rò rỉ mô tả, thì Đảng Cộng sản Trung Quốc đang đứng trước một tình thế cực kỳ nhạy cảm. Một bên là lãnh đạo đương nhiệm, quyết tâm tập trung quyền lực tuyệt đối để chuẩn bị cho các kịch bản đối đầu lớn hơn; bên kia là di sản của cơ chế lãnh đạo tập thể, đang cố níu kéo những ranh giới cuối cùng nhằm tránh một cú trượt dài vào bất ổn. Cuộc giằng co này, dù hiện tại mới diễn ra trong các văn bản “nội bộ”, rất có thể sẽ định hình tương lai chính trị Trung Quốc trong nhiều năm tới.
Và trong bức tranh ấy, vụ Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập có lẽ chỉ là phát súng mở màn. Nếu các lão thành không còn đủ sức kiềm chế, còn Tập Cận Bình không lùi bước, thì điều đang manh nha không chỉ là thanh trừng, mà là một dạng nội chiến chính trị âm thầm, nơi thắng bại không được quyết định bằng lá phiếu, mà bằng việc ai kiểm soát được quân đội, an ninh và quyền sinh sát trong bóng tối.
© 2026 chuyenthienha.com
Nội dung thuộc bản quyền website. Vui lòng ghi rõ nguồn khi sao chép.
